Je zit 's avonds op de bank en het voelt een beetje benauwd. Je ventilatiesysteem draait al uren, maar je hoort het eigenlijk amper.
▶Inhoudsopgave
Toch verbruikt het stroom. En als je slimme meter in de gaten houdt, zie je die kleine, constante piek die je graag wilt terugdringen.
Vooral als je zonnepanelen op het dak hebt liggen en je energierekening omlaag wil. Het is een typisch 'slimme huiseigenaar'-probleem: je wilt frisse lucht, maar zonder onnodige energieverspilling. Itho Daalderop is een begrip in de ventilatiewereld, maar hoe maak je die systemen nu écht slim?
Hoe meet je precies wat het verbruikt en stuur je het aan op de momenten dat het écht nodig is? Het antwoord ligt in een combinatie van een energiemeter en een slimme sturing. Je gaat niet zomaar wat aanrommelen, maar je koppelt je ventilatiebox aan je slimme energienetwerk thuis. Dat betekent dat je straks precies weet hoeveel watt je ventilatie verbruikt en dat je hem automatisch harder of zachter kunt laten werken, bijvoorbeeld op basis van je zonne-energie of wanneer je een kamer verlaat. Het is de stap van 'domme' ventilatie naar een onderdeel van je energiebeheer.
Wat is het precies en waarom zou je het doen?
Stel je voor dat je ventilatiesysteem niet zomaar op een standje 1, 2 of 3 staat, maar dat het intelligente beslissingen neemt.
Meten is weten, en dat geldt hier dubbel. Een Itho Daalderop ventilatiebox (zoals de populaire CVE of de nieuwere HR-modellen) verbruikt constant stroom om lucht te verplaatsen. Soms is dat nodig, soms niet.
Door het verbruik te meten, krijg je inzicht. Je ziet hoeveel watt het kost om je huis te ventileren.
Dit is essentieel als je je totale energieverbruik wil minimaliseren. Waarom is dat belangrijk?
Omdat je slimme thermostaat en je zonnepanelen weliswaar je temperatuur en opwekking regelen, maar je ventilatie vaak nog een los eiland is. Als je zonnepanelen op een zonnige dag 2000 Watt opwekken, is het zonde om je ventilatie op een laag pitje te laten draaien om stroom te besparen. Integendeel: je kunt hem dan voluit laten draaien om je woning te koelen (ventilatiekoeling) en de overtollige zonne-energie te verbruiken. Zo voorkom je dat je stroom teruglevert aan het net voor een lage vergoeding, terwijl je zelf nog gas verstookt voor verwarming. Het is de ultieme vorm van energiebeheer.
De kern: hoe werkt het meten en sturen?
Het hart van je slimme opstelling is de Itho Daalderop ventilatiebox zelf. De meeste moderne modellen, zoals de HRU Eco, hebben een ingebouwde aansturing via een Kiest of Modbus aansluiting.
Dit zijn poorten waarmee je de box kunt 'uitlezen' en besturen. Echter, de standaard afstandsbediening of je Domotica-systeem geeft je vaak geen direct inzicht in het daadwerkelijke stroomverbruik in Watt. Je weet welke stand het staat, maar niet wat het kost.
Om dat te meten, plaats je een energiemeter in de meterkast. Denk aan een Shelly EM, een P1-meter of ontdek hoe je een 3-fase kWh meter installeert voor nauwkeurig inzicht.
Een voorbeeld: je ziet in je dashboard dat je totale verbruik omhoog gaat van 300W naar 500W op het moment dat je de ventilatie op stand 3 zet. Dan weet je: die extra 200W is mijn ventilatie.
Die meter meet de totale stroom die je huis verbruikt. Om nu specifiek het verbruik van je Itho te zien, kun je hem als 'slimme verbruiker' toevoegen aan je energiebeheer-systeem (bijvoorbeeld Home Assistant, of een platform als Homey). De truc is om te zien wanneer de stroom omhoog gaat als de ventilatie harder gaat draaien. Vervolgens komt het 'slim aansturen' om de hoek kijken.
Dit doe je via een relais of een Domotica-systeem. Hoewel je wellicht benieuwd bent hoeveel stroom een ventilatiesysteem type D verbruikt, kun je met een slim schema direct besparen: "Als mijn zonnepanelen meer dan 1500 Watt produceren, zet dan de ventilatie op stand 3." Of: "Als de luchtkwaliteitssensor (CO2 of VOC) in de woonkamer een waarde boven de 800 ppm meet, zet dan de ventilatie op stand 2." Zo reageert je huis automatisch op wat er gebeurt, zonder dat jij op een knop hoeft te drukken.
Modellen, opties en prijsindicaties
Als je een bestaande Itho Daalderop hebt, hoef je niet meteen een nieuwe te kopen. De kans is groot dat je model al geschikt is. De Itho CVE-serie (de witte ronde of vierkante dozen) is vaak al voorzien van een Kiest-aansluiting.
De nieuwere HR-lijn (HRU 200, 300, 400) is daar nog slimmer in.
- Shelly EM of vergelijkbare energiemeter: Rond de €30 - €50. Dit is je oog in de meterkast.
- Domotica-systeem (hardware): Een Raspberry Pi (€50 - €80) of een Homey Pro (€399). Op een Raspberry Pi draai je vaak Home Assistant (gratis).
- Relais of schakelmodule: Om de ventilatiebox aan te sturen via het Kiest-signaal. Een eenvoudig schakelrelais kost ongeveer €15 - €25. Let op: schakel nooit direct de hoofdstroom van de ventilatiebox, maar gebruik de aansturingsingang (24V).
- Optioneel: Itho WiFi module: Itho levert een eigen WiFi-afstandsbediening (RFT). Deze geeft je al wat meer controle via de Itho app, maar is minder flexibel voor integratie met zonnepanelen dan een open systeem als Home Assistant. Kosten: circa €100 - €150.
Ze zijn vaak al voorbereid op Modbus, wat een stabielere manier van communiceren is. Door te kiezen voor de beste DIN-rail energiemeters voor domotica krijg je optimaal inzicht. Wat kost dit om op te zetten?
Je kunt het zo duur maken als je wilt. Hieronder een indicatie van de benodigdheden: De totale investering voor een basis slimme sturing ligt dus ergens tussen de €50 (als je al een server hebt) en €400 (als je alles nieuw koopt inclusief Homey). Vergeleken met de besparing op je energierekening en het comfort, is dat vaak snel terugverdiend.
Praktische tips voor een soepele start
Begin klein en experimenteer. Het is verleidelijk om meteen alle geavanceerde koppelingen te maken, maar zorg eerst dat je weet wat je huidige verbruik is.
Schrijf een week lang op wat je ventilatie doet en wat het verbruik is. Merk je dat je hem 's nachts vaak op stand 1 zet, maar dat je slaapkamers dan te warm worden? Dan is een koppeling met je thermostaat of een raamcontact slim.
Als je raam open staat, zet de ventilatie dan uit of op de laagste stand.
Een andere gouden tip: koppel het aan je zonnepanelen via je energiebeheer-app. Veel systemen kunnen een 'overschot' detecteren. Zodra je zonnepanelen meer produceren dan je verbruikt (en je dreigt terug te leveren), kan je ventilatie op volle kracht gaan draaien.
Dit is gratis koeling in de zomer en een manier om je eigen stroom te verbruiken. Zorg wel dat je de ondergrens instelt (bijv. minimaal 500W overschot) om te voorkomen dat je ventilatie continu aan- en uitschakelt.
Let ten slotte op de geluidsniveaus. Een ventilatie op stand 3 maakt herrie.
Als je hem slim aanstuurt op basis van geluid (via een slimme stekker met verbruiksmeting die geluid correleert met toerental), zorg dan dat je hem niet voluit zet tijdens een filmavond. Gebruik tijdschema's: overdag voluit voor de luchtkwaliteit, 's avonds zachter voor de rust. Zo maak je je Itho Daalderop niet alleen slimmer met energie, maar ook voor je eigen comfort.