Stel je voor: je warmtepomp die precies weet wanneer het goedkoopste stroomtarief is en zichzelf slim aanpast. Geen gedoe meer met dure piekuren, maar slim gebruik van de EPEX SPOT markt.
▶Inhoudsopgave
Je bespaart flink op je energierekening en je huis blijft perfect verwarmd.
Dit is geen toekomstmuziek, maar gewoon mogelijk met je Nibe S-serie warmtepomp. Je koppelt 'm eenvoudig aan de dynamische energiemarkt en je bent klaar. Je zonnepanelen leveren overdag stroom, je laadpaal laadt 's nachts op en je warmtepomp draait wanneer het echt voordelig is. Dat is pas slim wonen.
Wat is de EPEX SPOT markt eigenlijk?
De EPEX SPOT markt is simpelweg de Europese beurs voor stroom. Hier wordt de prijs voor stroom per uur bepaald, gebaseerd op vraag en aanbod.
Denk aan het weer, beschikbaarheid van wind en zon, en hoeveel stroom er op dat moment nodig is. Door slimme energiecontracten kun je deze uurtarieven inzien en gebruiken. Je energieleverancier geeft je een seintje: "Nu is het goedkoop!" of "Pas op, piekuren!". Je warmtepomp is een enorme energieverbruiker.
Die draait vaak constant op hetzelfde vermogen. Dat is zonde, want je kunt 'm ook een paar uur later laten draaien als de stroomspotprijs fors lager is.
Zonder dat je comfort in het geding komt. Je huis koelt namelijk niet zomaar af.
Een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming houdt de temperatuur prima vast. Je warmtepomp kan dus even wachten tot het goedkoper is. Waarom is dit belangrijk?
Omdat je op deze manier tot wel 30% kunt besparen op je stroomkosten voor verwarming en tapwater. Zeker met een Nibe S-serie, die al efficiënt is, haal je er nog meer uit.
Je betaalt geen €0,40 per kWh meer, maar soms €0,15 of minder. Dat scheelt al gauw tientallen euros per maand. En met de huidige energieprijzen telt dat flink op.
Je Nibe S-serie slim koppelen
Een Nibe S-serie warmtepomp is van nature al een slim apparaat. Hij heeft een Modbus aansluiting.
Dat is een universele taal waarmee apparaten met elkaar praten. Via deze weg kun je de warmtepomp sturen.
Je hebt geen ingewikkelde hack nodig, maar een bruggetje naar je energiecontract. De Nibe S1255, S1155 of de nieuwe S2125 hebben deze aansluiting standaard. Je sluit een energiemeter aan op je slimme meter.
Een P1 meter of een aparte energiemeter bij je hoofdzekering. Deze meter levert de data over je verbruik en de stroomprijzen.
Die data gaat naar een energiebeheer systeem, zoals Home Assistant, of een specifieke energie-app. Daar stel je regels in. De kern van de werking is simpel. Je zegt: "Beste warmtepomp, draai alleen vol vermogen als de stroomprijs onder de €0,20 per kWh is." Of: "Zet de verwarming een graadje lager tijdens de piekuren tussen 17:00 en 19:00." De software stuurt dan een signaal via Modbus naar je Nibe.
De warmtepomp past zijn vermogen aan of schakelt uit. Dit gebeurt automatisch, zonder dat jij er naar omkijkt.
De praktijk: hoe regel je het?
Er zijn een paar manieren om dit te realiseren. De meest krachtige is via Home Assistant.
Dit is een open-source platform voor je slimme huis. Het is een beetje klussen, maar je hebt maximale controle.
Je koppelt je Nibe via de Modbus adapter (meestal via een USB-naar-RS485 kabeltje) en je energiecontract via een integratie (bijvoorbeeld via de API van je leverancier of een tool als Home Assistant - EPEX Spot). Een makkelijkere optie is de Nibe Uplink service. Dit is de officiële app van Nibe.
De nieuwere modellen hebben vaak al ingebouwde connectiviteit. In de app kun je al wat basisprogramma's instellen. Sinds kort bieden sommige energieleveranciers (bijvoorbeeld via de app van Eneco of Vattenfall) ook koppelingen met je warmtepomp. Je activeert dan simpelweg de "dynamische sturing" in hun app, vergelijkbaar met hoe je infraroodpanelen slim kunt aansturen bij variabele tarieven.
Zij sturen dan het seintje naar je Nibe via de cloud. Als je voor de Home Assistant route gaat, werkt het zo: je maakt een "automatisering".
Als de stroomprijs (via een sensor) onder een bepaalde waarde zakt, activeer je een script. Dit script zet de tapwatertemperatuur omhoog of activeert de "boost" modus.
Zo laad je je boiler slim op als het goedkoop is. Je kunt ook je laadpaal hieraan koppelen. Als je auto aan de stroom hangt én de stroom spotprijs is laag, dan laad je niet alleen je auto op, maar verwarmt je huis ook direct.
Modellen, prijzen en opties
De Nibe S-serie is een populaire lijn. De S2125 is de nieuwste en meest efficiënte monoblock warmtepomp.
Deze is stil (45 dB) en haalt een COP tot wel 5,0. De aanschafprijs ligt rond de €6.000 - €7.500, exclusief installatie. De S1255 is de iets oudere versie, nog steeds zeer goed, vaak te vinden rond de €5.500 - €6.500. De S1155 is de voorganger, die zie je vaak tweedehands voor €3.000 - €4.500, maar heeft vaak minder slimme opties standaard.
Voor de koppeling heb je de Nibe Modbus adapter nodig (€150 - €200). Daarnaast een energiemeter zoals de Shelly 3EM (rond €100) of een P1 dongle voor je slimme meter (€50).
Als je kiest voor Home Assistant, kun je een Raspberry Pi gebruiken (€70 - €100).
De software is gratis. Een alternatief voor Home Assistant is een energie-stuurbox van een leverancier. Bijvoorbeeld de Eneco Toon of een specifieke stuurmodule voor dynamische tarieven (zoals de Sessy P1 Dongle, rond €250).
Deze dozen zijn plug-and-play. Je sluit ze aan op je meter en ze sturen je Nibe aan via OpenTherm of Modbus.
Moeilijker dan Home Assistant is het niet. Ze zijn vaak wel wat minder flexibel in wat je precies kunt instellen.
Praktische tips voor direct resultaat
Zorg dat je huis goed geïsoleerd is. Een warmtepomp werkt het beste in een goed geïsoleerde woning.
Als je huis snel afkoelt, kun je niet wachten met stoken tot de stroom goedkoop is. Je zult merken dat je dan alsnog bij moet stoken met duurdere stroom.
Dakisolatie en vloerisolatie zijn hier de sleutelwoorden. Start klein. Je hoeft niet meteen je hele huis te automatiseren. Begin met het warm water.
De boiler verwarmen is vaak het grootste energieverbruik na de verwarming. Stuur dit eerst slim aan.
Zet de temperatuur iets lager en laat de pomp draaien als de spotprijs laag is. Dit levert vaak al €10 - €20 per maand op, zeker met een slimme sturing op de EPEX markt. Combineer dit met je zonnepanelen.
Als je zonnepanelen veel stroom opwekken (rond het middaguur), wil je die stroom graag zelf verbruiken. Je warmtepomp kan dan de vloer wat warmer stoken dan normaal. Dit heet "oversturing".
Je gebruikt je eigen gratis stroom om je huis extra op te warmen.
Die warmte houdt het huis vervolgens warm tijdens de dure avonduren. Zo kun je slim dynamische energieprijzen vergelijken voor een huishouden en je zonnepanelen en warmtepomp koppelen tot een perfect geheel.