Je zit net op de bank en je telefoon trilt. Een seintje van je energieleverancier: de stroom is voor €0,10 per kWh. Morgenmiddag om 16:00 uur is het prijskaartje ineens €0,45.
▶Inhoudsopgave
Even de wasmachine aan, de laadpaal volgooien en de boiler wat warmer zetten.
Die €0,35 verschil per kilowattuur telt flink op. Zeker als je een EV laadt met 11 kW.
In één uur laad je dan 11 kWh. Tussen die €0,10 en €0,45 scheelt dat €3,85 per laadsessie. Over een maand is dat zo €100,- voordeel.
Dit spel speel je met dynamische energieprijzen. Om die slim te spelen, wil je de EPEX SPOT prijzen direct in huis halen.
En wie slim is, doet dat met Node-RED.
Waarom EPEX SPOT prijzen uitlezen?
De EPEX SPOT (European Power Exchange) is de beurs waar de stroomprijzen per uur worden vastgesteld.
Jouw dynamische energiecontract hangt daar aan vast. Je leverancier rekent vaak de EPEX SPOT prijs plus een opslag (zo’n €0,05 à €0,15 per kWh) en een vast bedrag. Als je weet wat de prijs morgen wordt, kun je je verbruik daarop afstemmen. Dat is pure besparing zonder comfort in te leveren.
Stel je voor dat je WARMTEPOMP en slimme thermostaat van Toon of Tado precies weten wanneer het goedkoop is. Ze zetten de verwarming een uurtje hoger voordat de prijs piekt.
Je zonnepanelen (SMA, SolarEdge, Growatt) laden de thuisbatterij (van bijvoorbeeld een Victron, BYD of Tesla Powerwall) vol op het moment dat de stroom spotgoedkoop is.
En je laadpaal (Easee, Alfen, EVBox) start pas als de prijs onder de €0,20 duikt. Dat regel je allemaal met Node-RED. Node-RED is een gratis, open-source tool die je via een browser instelt.
Je sleept blokken (nodes) aan elkaar en maakt een flow. Denk aan blokken voor: prijsdata ophalen, een tijd checken, een schakelaar aansturen.
Node-RED draait lokaal op een Raspberry Pi, Home Assistant of Synology NAS. Je data blijft in huis en je bent niet afhankelijk van een externe app die misschien morgen offline is.
De kern: hoe haal je EPEX data in Node-RED?
Het begint met een betrouwbare dataverstrekker. Veel thuissituaties gebruiken Entso-E Transparency Platform. Dat is de Europese transparantie website voor energie.
Je kunt daar gratis een API-sleutel aanvragen. Daarmee haal je de day-ahead prijzen per uur op voor jouw land (Nederland of België).
De data is meestal rond 14:00 uur beschikbaar voor de volgende dag. Een alternatief is een partij als aWATTar of Nord Pool, soms met een eigen API en soms met een eenvoudige JSON-feed.
- Ophalen: een http-request node die de API aanroept (bijvoorbeeld Entso-E met je API key en de juiste marktgebied-code).
- Verwerken: een function node of JSON node die de data schoonmaakt en de uurprijzen in een lijst zet (van 00:00 tot 23:59).
- Besturen: een switch of trigger die besluit: nú aan of wachten tot later, afhankelijk van prijsdrempels.
Een typische Node-RED flow bestaat uit drie stappen: Stel je wilt de verwarming alleen aanzetten als de prijs onder €0,15 zit. In de flow controleer je: “Is het uur 18:00 en is de prijs €0,12?
Zo ja: stuur een bericht naar de slimme thermostaat of de warmtepompcontroller.” Wil je juist laden als het goedkoop is?
Dan kijk je naar de komende 4 uur en start je de laadpaal zodra de laagste prijs wordt bereikt. Een handige extra stap is een global variable in Node-RED. Daarin sla je de prijzen op. Andere flows kunnen die uitlezen.
Bijvoorbeeld: een flow die om 14:05 de prijzen voor morgen ophaalt, ze opslaat, en een overzichtje in Home Assistant of je Toon display toont. Zo weet je altijd wat de tarieven worden.
Technische details die helpen
Voor Entso-E gebruik je de “A44” markt (day-ahead). Je voegt in je http-request de juiste parameters toe: periode start/eind, marktgebied (bijv. “10YNL—–W), en je API-sleutel.
De response bevat XML of JSON. Node-RED kan beide, maar JSON is makkelijker. Met een eenvoudige function-node haal je de prijs uit elk uur en zet je die in een nette lijst: [{"time": "2024-01-01T00:00", "price": 0.123}, ...].
Als je een abonnement hebt bij een partij als aWATTar, werkt het vaak nog simpeler: je krijgt een JSON-feed met prijzen per uur. In Node-RED kun je die direct inladen. Voorbeeld-flow: inject node (om 14:00) → http-request (GET naar API) → JSON-extract → split (per uur) → function (filter prijs onder €0,18) → out (start laadpaal of zet boiler aan).
Timing is alles. Zet je inject-node op “iedere dag om 14:00”.
Dan heb je de prijzen voor morgen. Soms is er een update later op de dag (bijvoorbeeld bij storingen of marktcorrecties).
Voeg een tweede inject toe om 16:00 of 17:00 die checkt of de prijzen flink zijn gewijzigd. Zo voorkom je dat je ’s avonds pas ontdekt dat het tarief ineens €0,30 hoger is.
Varianten en modellen: voorbeelden met prijzen
Je kunt kiezen uit verschillende aanpakken, van simpel naar complex. Hieronder drie varianten die je vandaag nog kunt bouwen.
1. Basis: Goedkoop laden
Je laadpaal start alleen als de EPEX SPOT prijs (incl. opslag) onder €0,20 zit. Je meet de laadsessie per uur. Bij een prijs van €0,12 scheelt dat €0,08 per kWh.
Bij 10 kWh laadcapaciteit per uur bespaar je €0,80 per uur. Op een volle accu van 60 kWh is dat €4,80 per dag.
In een maand met 15 laaddagen: €72,-. Kosten van de Node-RED flow: €0,- (als je al een Raspberry Pi of Home Assistant draait).
Hardware: Easee of Alfen laadpaal die via API te besturen is (meestal €0,- extra bij je abonnement). 2. Slimme boiler en warmtepomp
Je boiler (bijvoorbeeld van Nefit, Remeha, of een slimme boiler met modbus) zet je aan tijdens de goedkoopste 2 uur.
De warmtepomp verhoogt de kamertemperatuur met 1 graad voordat de piek begint. Dit heet “load shifting”.
Je bespaart 10–20% op je verwarmingskosten, afhankelijk van je isolatie. Een typische besparing: €10–€25 per maand. De Node-RED flow stuurt een http-command naar je thermostaat (bijv.
Toon of Tado API) of via Home Assistant service calls. 3.
Geavanceerd: batterij en zonnepanelen
Je hebt een omvormer (SMA Sunny Home Manager, SolarEdge, Growatt) en een thuisbatterij (BYD, Victron, Tesla). Je flow haalt EPEX prijzen op en combineert die met je eigen opwek.
Als de prijs morgenmiddag laag is, laad je de batterij bij. Als de prijs hoog is, leeg je de batterij naar het net (indien salderen nog gunstig is, of voor directe opbrengst).
- Node-RED licentie: gratis
- Entso-E API key: gratis
- Hardware: Raspberry Pi (€60–€90), Home Assistant Yellow (€120), of Synology NAS
- Optioneel: slimme laadpaal (€800–€1500), warmtepompcontroller (€100–€300), thuisbatterij (€4000–€8000)
Een realistische besparing: €15–€40 per maand, afhankelijk van accugrootte (5–10 kWh) en verbruik. Voorbeeld: batterij van 10 kWh laden bij €0,10 en ontladen bij €0,35 levert €2,50 op per cyclus. Twee cycli per dag = €5,-. Dat is €150,- per maand, als de markt het toelaat.
Kostenoverzichtje Zelfs met een basisset (RPi + bestaande laadpaal) verdien je de investering in 1–3 maanden terug.
Praktische tips om direct te starten
Begin klein. Bouw eerst een flow die alleen